Harakiri (Nghi lễ mổ bụng) là kiệt tác điện ảnh samurai của đạo diễn Masaki Kobayashi, kể về một ronin già tên Hanshirō Tsugumo đến dinh thự của gia tộc Ii xin được thực hiện nghi lễ seppuku — nghi thức tự sát danh dự của samurai.
Ban đầu, các samurai trong gia tộc nghĩ ông chỉ là một kẻ nghèo đói giả vờ muốn tự sát để xin tiền bố thí, giống nhiều ronin khác thời bấy giờ. Để dằn mặt ông, họ kể lại câu chuyện của Motome — một samurai trẻ từng đến đây xin mổ bụng nhưng bị ép phải tự sát thật bằng thanh kiếm tre vì gia tộc cho rằng anh ta chỉ đang diễn trò để kiếm tiền. Cái chết của Motome vô cùng đau đớn và tàn nhẫn.
Tuy nhiên, Hanshirō dần tiết lộ rằng Motome thực chất là con rể của mình. Sau khi gia tộc của họ sụp đổ, cả gia đình sống trong nghèo đói. Vợ con Motome bệnh nặng nên anh tuyệt vọng đi cầu cứu các lãnh chúa để kiếm tiền chữa bệnh. Chính sự tàn nhẫn và sĩ diện của gia tộc Ii đã gián tiếp đẩy cả gia đình Motome đến cái chết.
Hanshirō thật ra không đến để xin chết, mà để vạch trần sự giả dối của tinh thần bushido và danh dự samurai mà giới cầm quyền luôn tự hào. Ông lần lượt làm nhục ba samurai từng ép Motome tự sát rồi đối đầu với cả gia tộc trong trận chiến cuối cùng. Dù cuối cùng bị giết, Hanshirō đã khiến toàn bộ sự “cao quý” của gia tộc samurai sụp đổ ngay trước mắt họ.
Điều cay đắng nhất là sau tất cả, gia tộc Ii vẫn che giấu sự thật và ghi lại toàn bộ sự việc như một vụ tự sát bình thường để bảo vệ danh dự của mình. Bộ phim vì thế trở thành lời phê phán mạnh mẽ về:
-
sự đạo đức giả,
-
quyền lực phong kiến,
-
và cái gọi là “danh dự” của tầng lớp samurai.
Harakiri được xem là một trong những phim samurai vĩ đại nhất lịch sử điện ảnh nhờ:
-
kịch bản cực kỳ sắc bén,
-
cách kể chuyện nhiều tầng,
-
và màn trình diễn huyền thoại của Tatsuya Nakadai 😮
