Lấy bối cảnh trên một trong những hành tinh nguy hiểm nhất trong lịch sử điện ảnh, “Predator: Badlands” là một bộ phim hành động – khoa học viễn tưởng xuất sắc, với những nhân vật khó quên, các loài sinh vật (và thực vật) vừa đẹp vừa đáng sợ, một kịch bản chặt chẽ đến hoàn hảo và những màn trình diễn ấn tượng xứng đáng được xếp vào hàng xuất sắc nhất năm — dù có thể sẽ không được đề cử vì phần lớn sự tinh tế của chúng đến từ ngôn ngữ phi lời thoại. Đây là một phần đáng nhớ trong loạt phim Predator, đủ để làm hài lòng người hâm mộ trung thành với những tình huống quen thuộc và công nghệ săn mồi tối tân, nhưng vẫn là một câu chuyện độc lập, trọn vẹn. Ấn tượng hơn cả, bộ phim là một sự chiêm nghiệm chân thành về ý nghĩa của việc “làm người” — dù trong phim không hề có con người nào.
Tất cả điều này không quá ngạc nhiên với những ai theo dõi sự phát triển gần đây của thương hiệu Predator. “Badlands” và hai phần trước đó — Prey (phim khoa học viễn tưởng – cao bồi với dàn diễn viên toàn người bản địa Mỹ) và Predator: Killer of Killers (phim hoạt hình tuyển tập) — đều do Dan Trachtenberg đạo diễn. Cách tiếp cận của anh với công thức Predator mang một sự sáng tạo “hóa kim” độc đáo: vẫn có những chi tiết quen thuộc để fan dễ nhận ra, nhưng về cấu trúc, sắc thái và hình ảnh thì hoàn toàn riêng biệt. Thật khó nói phần nào là hay nhất — chúng khác biệt nhưng ngang tầm, giống như loạt phim zombie của George A. Romero, các phim hành động của John Woo hay những bi kịch yakuza của Takeshi Kitano — tất cả đều biến những chất liệu tưởng chừng cũ kỹ thành nguồn cảm hứng vô tận.
“Badlands” là bộ phim Predator đầu tiên có một Predator làm nhân vật chính. Câu chuyện bắt đầu trên quê hương của loài Predator — hành tinh của Yaujta, một chủng tộc hiếu chiến giống người Klingon, tôn sùng sức mạnh và khinh miệt mọi biểu hiện của yếu đuối. Nhân vật chính Dek là một thợ săn trẻ, nhỏ con nên bị xem thường và loại khỏi danh sách chiến binh chính thức. Sau khi suýt bị cha mình — thủ lĩnh bộ tộc — giết chết, Dek bỏ trốn đến Genna, còn gọi là “Hành tinh Tử Thần”, nơi cậu đặt mục tiêu hạ sát một sinh vật săn mồi huyền thoại đã tiêu diệt mọi kẻ thách đấu trước đó, để mang thủ cấp của nó về chứng minh giá trị của mình.
Phần mở đầu của “Badlands” là một câu chuyện sinh tồn thuần túy, nơi kẻ mới đến phải học cách hiểu địa hình, sinh vật và thực vật của hành tinh để tồn tại — gợi nhớ đến Robinson Crusoe, Jeremiah Johnson hay Cast Away, nhưng trong bối cảnh viễn tưởng. Mô-típ “kẻ bị ruồng bỏ tìm đường trở lại vinh quang” có thể quen thuộc, nhưng phim trở nên mới mẻ khi Dek nhận ra rằng toàn bộ hành tinh đều đang cố giết cậu.
Tại đây, Dek gặp một đồng minh bất ngờ: Thia (Elle Fanning), một android thuộc đoàn thám hiểm của tập đoàn Weyland-Yutani — cái tên quen thuộc trong vũ trụ Alien. Cả hai đều đang săn tìm một siêu sinh vật mang tên Kalisk — một quái vật khổng lồ cao 10 mét, đầy gai và răng như dao. Thia tiết lộ rằng Kalisk đã tàn sát cả đội của cô, xé đôi cơ thể cô ra và bỏ mặc cô chết dần, khiến cô chỉ còn có thể di chuyển bằng đôi tay như một vận động viên thể dục dụng cụ. Cô còn kể rằng có một android khác cùng mẫu tên Tessa (cũng do Fanning thủ vai), người mà Thia tin rằng vẫn còn sống — một niềm tin mang sắc thái rất “con người”. Thia muốn quay lại nơi thảm sát để cứu Tessa và tìm lại nửa thân bị mất, đồng thời hứa sẽ giúp Dek tiêu diệt Kalisk nếu được đi cùng cậu.
Từ đây, phim trở thành một biến tấu kỳ quái của thể loại buddy-movie (hai người bạn đồng hành trái tính trái nết). Fanning khắc họa Thia như một kẻ lập dị đáng thương nhưng quyến rũ, lắm lời và tò mò đến mức khiến Dek phát điên. Ban đầu, Dek đeo Thia trước ngực như bế trẻ con, rồi sau chuyển ra sau lưng vì không chịu nổi “chất giọng lanh chanh” của cô. Nhưng Dek vẫn không bỏ rơi cô, vì Thia là người duy nhất hiểu hành tinh này. “Muốn sống sót ở Genna, phải học nó trước đã,” cô nói.
Lời khuyên đó chính là tinh thần của phim: khám phá một thế giới ngoài hành tinh sống động như thật, được tái hiện tỉ mỉ như phim tài liệu về rừng nhiệt đới Trái Đất. Trachtenberg chịu ảnh hưởng từ Terrence Malick – đạo diễn nổi tiếng với phong cách thiên nhiên – cùng các đạo diễn cao bồi như Clint Eastwood và Sergio Leone. Cách ông kết hợp chất thơ của Malick với nhịp phim phương Tây cổ điển tạo nên một thế giới sinh thái giàu sức sống, nơi từng loài đều có vai trò và “trí khôn” riêng trong chuỗi sinh tồn.
Phim không chỉ có những con quái thú khổng lồ mà còn miêu tả chi tiết sự cân bằng sinh thái, ví dụ cảnh một sinh vật bay thả đá lên cây có túi chất lỏng dễ cháy, tạo nên vụ nổ hữu cơ diệt mồi – vừa kinh hoàng vừa thông minh.
Chủ đề “công cụ, gia đình, và yếu đuối” xuyên suốt kịch bản. Dek và Thia tranh luận, phản chiếu và mở mang tư duy cho nhau: Dek học được rằng cảm xúc không phải là điểm yếu, còn Thia — lập trình để cảm xúc phục vụ sinh tồn — dần học được giá trị của lòng trắc ẩn thật sự. Khi Thia hỏi: “Tôi có thể sống sót một mình. Nhưng tại sao tôi lại muốn sống sót một mình?”, ta hiểu đây là câu hỏi dành cho cả loài người.
“Badlands” còn là một ẩn dụ về thể loại cao bồi sâu sắc hơn cả Prey. Gợi nhớ The Outlaw Josey Wales của Eastwood, nhân vật chính từng thề sống một mình nhưng rồi dần gắn bó với những người mà anh không ngờ đến. Ở một cảnh, Thia giải thích cho Dek rằng “alpha” trong bầy sói không phải là con hung dữ nhất, mà là con bảo vệ đồng bọn giỏi nhất — một định nghĩa khiến Dek nhìn lại khái niệm “sức mạnh” của chính mình.
Kết lại, “Predator: Badlands” là một cuộc phiêu lưu đầy nhân văn, kể về những sinh thể khác nhau vượt qua “lập trình” của mình — dù là bản năng, văn hóa hay máy móc — để chứng minh rằng họ có thể lựa chọn trở nên khác biệt. Thông điệp cuối cùng vang vọng qua dải ngân hà:
“Đôi khi, thứ bạn khao khát nhất lại chẳng đáng để có được. Và khi nhận ra điều đó, bạn sẽ thật sự tự do.”
