Thủ pháp “screenlife” – kể chuyện hoàn toàn hoặc chủ yếu thông qua màn hình máy tính, laptop, điện thoại – từng được khai thác khá hiệu quả trong những tác phẩm như Unfriended (2014), Host (2020), Missing (2023), hay tập phim giàu sáng tạo Connection Lost của Modern Family (2015). Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận rằng trong giai đoạn đại dịch, khán giả đã phải “tiêu thụ” không ít phim và series screenlife nhạt nhòa, nhanh chóng bị lãng quên.
Cá nhân người viết cảm thấy thủ pháp này đến nay đã phần nào bão hòa. Và với Mercy – một phim thriller xoay quanh trí tuệ nhân tạo, dù tiết tấu nhanh và hình ảnh liên tục “nhảy số” trên màn hình – cảm giác mệt mỏi bắt đầu xuất hiện từ giữa phim. Thậm chí, có lúc tôi chỉ muốn… tắt máy và đăng xuất khỏi câu chuyện này.
TIN LIÊN QUAN
Timur Bekmambetov – nhà sản xuất được xem là người tiên phong của dòng phim screenlife – từng gây chú ý với những lựa chọn táo bạo khi làm đạo diễn như Night Watch hay Abraham Lincoln: Vampire Hunter. Thế nhưng Mercy lại mang cảm giác như một bản pha trộn thiếu cảm hứng giữa The Fugitive và Minority Report. Kịch bản của Marco van Belle đặt ra nhiều câu hỏi đáng lo ngại về quyền riêng tư trong thời đại mạng xã hội, camera giám sát, “nhà báo công dân”, AI như Gemini hay ChatGPT, bodycam của cảnh sát… Tuy nhiên, những vấn đề này nhanh chóng bị đẩy sang một bên để nhường chỗ cho các màn rượt đuổi bằng drone và những cú “lật kèo” mà khán giả có thể đoán trước từ vài cảnh trước đó. Mọi manh mối được rải ra một cách thiếu tinh tế, gần như phô trương.
Mercy lấy bối cảnh Los Angeles năm 2029 – một tương lai gần đầy tội phạm – nơi các nhà lập pháp vừa thông qua hệ thống Mercy Capital Court, một tòa án vận hành hoàn toàn bằng trí tuệ nhân tạo. Nhân vật chính, thám tử LAPD Chris Raven (Chris Pratt), chính là một trong những người góp phần xây dựng hệ thống này. Trớ trêu thay, anh lại trở thành bị cáo đầu tiên của nó.
Trong trạng thái say xỉn, hoang mang và bị trói chặt vào ghế tại phòng xét xử, Chris bị buộc tội sát hại vợ mình – Nicole (Annabelle Wallis) – ngay trong căn bếp gia đình. Đối diện anh trên màn hình khổng lồ là Thẩm phán Maddox (Rebecca Ferguson), một AI lạnh lùng, lần lượt giải thích luật chơi: tòa án này vừa là thẩm phán, bồi thẩm đoàn, vừa là đao phủ; Chris được quyền truy cập “Đám mây đô thị” – nơi lưu trữ toàn bộ camera, điện thoại và dữ liệu của thành phố; một thanh đo “Xác suất có tội” đang hiển thị mức gần 100%. Anh có 90 phút để hạ con số đó xuống dưới 92%, nếu không sẽ bị xử tử ngay lập tức.
Câu chuyện diễn ra theo thời gian thực, với chiếc đồng hồ đếm ngược liên tục tạo áp lực, và đây là điểm hiếm hoi mà Mercy thực sự làm tốt về mặt kịch tính. Tuy nhiên, cuộc điều tra của Chris gặp nhiều trở ngại bởi anh không nhớ gì về khoảng thời gian sau vụ án: say rượu trong quán bar, đánh nhau, rồi bất tỉnh cho đến khi tỉnh dậy trong phòng xử án.
Vấn đề lớn của Mercy nằm ở chính cách xây dựng nhân vật. Chris Pratt là diễn viên có sức hút, đặc biệt khi được tận dụng tốt về mặt hình thể như trong Guardians of the Galaxy. Nhưng ở đây, gần như suốt bộ phim anh bị cố định trên ghế, buộc phải “diễn bằng gương mặt” – và điều đó không phải lúc nào cũng thuyết phục. Khán giả có thể cảm nhận rõ sự gắng gượng. Rebecca Ferguson, dù là một trong những diễn viên xuất sắc hiện nay, cũng bị giới hạn khi chỉ đóng vai một chương trình AI vô cảm, nói bằng giọng máy móc, không có không gian để thể hiện chiều sâu cảm xúc.
Sự tĩnh tại đó được “bù đắp” bằng một cơn mưa hình ảnh từ đủ loại nguồn: camera điện thoại cá nhân, drone cảnh sát, camera nhà hàng, camera giao lộ, thậm chí cả camera gắn cho chim của hàng xóm. Phim giới thiệu thêm một số nhân vật phụ như cô con gái tuổi teen Britt (Kylie Rogers), đối tác của Chris – Jaq (Kali Reis), hay người đỡ đầu AA của anh – Rob (Chris Sullivan), người hiếm hoi mang lại cảm giác chân thật.
Đáng tiếc, khi câu chuyện bước vào hồi cuối, Mercy bất ngờ rẽ sang một hướng kiểu “Breaking Bad” khá khiên cưỡng, trước khi trở nên lố bịch và quá đà. Màn cao trào cuối cùng không mang lại sự giải thoát nào cho người xem – trái lại, khiến trải nghiệm trở nên nặng nề và mệt mỏi.
Nói một cách không mấy “nhân từ”, Mercy có thể là một ý tưởng không tồi, nhưng cách triển khai thiếu tinh tế đã khiến bộ phim trở thành minh chứng cho việc: screenlife không còn là “chiêu bài” đủ mới mẻ để che lấp những hạn chế trong kịch bản và nhân vật.
