Có những bộ phim kết thúc từ rất lâu nhưng cảm xúc mà chúng để lại dường như chưa bao giờ khép lại. Với điện ảnh Hồng Kông, Yên Chi Khâu không chỉ là một tác phẩm kinh điển, mà còn là bộ phim gắn liền với hai huyền thoại lớn nhất của làng giải trí châu Á: Mai Diễm Phương và Trương Quốc Vinh.
Ra mắt năm 1987 dưới bàn tay đạo diễn Quan Cẩm Bằng, Yên Chi Khâu kể câu chuyện tình bi thương giữa kỹ nữ Như Hoa và công tử Thập Nhị Thiếu. Vì không thể đến được với nhau trong cuộc sống, họ cùng chọn cái chết để được đoàn tụ nơi cõi âm. Nhưng nhiều thập kỷ sau, linh hồn Như Hoa vẫn lang thang giữa nhân gian để tìm lại người yêu năm xưa, mở ra một câu chuyện vừa ma mị vừa đau đớn về tình yêu, lời hứa và sự phản bội của thời gian.
Điều khiến Yên Chi Khâu trở thành huyền thoại không chỉ nằm ở kịch bản hay bầu không khí u buồn đặc trưng của điện ảnh Hồng Kông thập niên 1980. Linh hồn của bộ phim nằm ở sự kết hợp gần như hoàn hảo giữa Mai Diễm Phương và Trương Quốc Vinh.
Ít ai biết rằng vai Thập Nhị Thiếu ban đầu không thuộc về Trương Quốc Vinh. Khi dự án liên tục thay đổi kịch bản và nhiều diễn viên bỏ vai, Mai Diễm Phương là người duy nhất quyết tâm ở lại. Chính cô đã tìm mọi cách để được đóng cặp cùng Trương Quốc Vinh vì tin rằng không ai phù hợp với nhân vật hơn anh. Thậm chí, nữ ca sĩ còn chấp nhận những thỏa thuận bất lợi để có thể đưa Trương Quốc Vinh về chung dự án.
Và lịch sử đã chứng minh quyết định ấy hoàn toàn đúng đắn.
Trên màn ảnh, Như Hoa và Thập Nhị Thiếu yêu nhau bằng thứ tình yêu ám ảnh đến mức vượt qua cả ranh giới sống chết. Ngoài đời, Mai Diễm Phương và Trương Quốc Vinh cũng sở hữu một mối quan hệ đặc biệt mà nhiều người gọi là “trên tình bạn, dưới tình yêu”. Họ đồng hành cùng nhau từ những ngày đầu lập nghiệp, cùng đứng trên sân khấu, cùng vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất của sự nghiệp và luôn xem nhau như người thân trong gia đình.
Nhiều năm sau khi bộ phim ra mắt, khán giả mới giật mình nhận ra số phận của Như Hoa và Thập Nhị Thiếu trong Yên Chi Khâu dường như phản chiếu chính cuộc đời của hai ngôi sao ấy. Năm 2003, Trương Quốc Vinh qua đời sau thời gian dài chống chọi với bệnh trầm cảm. Chưa đầy một năm sau, Mai Diễm Phương cũng ra đi vì ung thư cổ tử cung. Hai biểu tượng lớn của Hồng Kông lần lượt rời khỏi thế giới này, để lại nỗi tiếc nuối khổng lồ cho người hâm mộ.
Bởi vậy, mỗi lần nhắc đến Yên Chi Khâu, người ta không chỉ nhớ đến Như Hoa và Thập Nhị Thiếu. Người ta còn nhớ đến Mai Diễm Phương và Trương Quốc Vinh — hai nghệ sĩ đã cùng nhau tạo nên một trong những chuyện tình đẹp nhất lịch sử điện ảnh Hoa ngữ.
Gần 40 năm trôi qua, bộ phim vẫn được xem là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của điện ảnh Hồng Kông. Nhưng hơn tất cả, Yên Chi Khâu giống như một bức thư tình gửi đến một thời kỳ vàng son đã biến mất, nơi những ngôi sao như Mai Diễm Phương và Trương Quốc Vinh từng tỏa sáng rực rỡ rồi lặng lẽ trở thành ký ức bất tử trong lòng khán giả.
